Engellenen Sitelere Erişim, Gizli Sörf, Proxy, Web Proxy, Anonymous Surf

Av. Başak Purut’tan Kapatılan Siteler ile İlgili Bilgiler

Hukuk ve İnternet ile ilgili doğru bilgi kıtlığı var, tüm internet kullanıcılarının okumasını tavsiye ederim. 3 kere kapatma yaşayan popüler internet web 2.0 uygulaması EkşiSözlük avukatı Başak Purut’un Turk.Internet.com ‘a verdiği bilgiler:

Bize imdb.com ve alibaba.com kapatmalarıyla gündeme gelen konuyu anlatır mısınız? Siteler nasıl kapatılıyor bugünlerde?

Her 2 site de FSEK* ile kapandı ve çünkü 5651 bu konuları düzenlemiyor. Kapatma getiren 1 tane daha durum var. Sitenin sahibine ulaşılamadığı durumda, 5651 madde 9 çerçevesinde hukuka aykırı içeriğin çıkarıltılması düzenlenmemiş. O yüzden Telekomünikasyon Kurumu da diyor ki; bu tür kapatmaları bize getirmeyin, bizi ilgilendirmiyor. Siz kendiniz servis sağlayıcılara gönderin onlar kapatsın. Bu da karmaşa yaratıyor doğal olarak. Yani tek elden yönetim yok.

Diğer yandan, site kapatma olaylarında, hukuki açıdan hataların tamiri (yani yanlış kapatılmış sitenin açılması ya da kapatmanın kaldırıldığı sitenin süratla açılması) ya da tek elden yönetim mevcut değil.

Örneğin wordpress ya da patlakzula.com (eksi sozluk kopyası) gibi olaylarda TK’ya gönderdiğimiz kapatma ya da açma olaylarında, Telekomünikasyon Kurumu uzunca süre cevap vermeyip, sonrasında da bu konularda yetkili ve görevli olmadığını söyleyip, aradan çıktı.

Aslında önceleri sorduğumuzda “bütün kapatmaları yapıp yapmayacağımız konusunda görüşüyoruz” demişlerdi. Nihai karar böyle oldu.

WordPress’in hala açılmamasının nedeni nedir?

Önce not olarak ileteyim. Bu konularda yurtdışında doktora tezleri ya da araştırmalar yapılıyor. Nitekim “Türkiye’deki sansür olayları” başlıklı bir araştırma için yurtdışından gelip, benden bazı bilgiler alındı.

Şimdi, hatırlayacığınız üzere ağustos 2007′de, WordPress blog servis sitesi Adnan Oktar hakkındaki 4 ayrı blog nedeniyle mahkeme tarafından kapatılmıştı. Ancak bu sitenin üzerinde, sizin yaptığınız röportajdan aldığım rakama göre 20.000 kadar Türk blog var. Bunların hepsi zarar gördü. Bazıları bizi aradılar.

Sonrasında biz 3.şahıs olarak yani “orantısız verilmiş tedbir kararından haksız olarak etkilenen 3.şahıs olarak” –ki alibaba.com’da etkilenen ihracataçılar için de aynı durum söz konusu–, başvurduk.

Sanırım kasım başında mahkeme Adnan Oktar’lı yazılar için tedbirin devamını ama sitenin geri kalan bölümü için tedbirin kaldırılmasına karar verdi. Karar TİB’e gitti. TİB “bizim görev zamanımız öncesinde verilen karar konusunda yetkili değiliz” cevabı verdi.

Bunun üzerine karar mahkemeden Türk Telekom’a gönderildi. Ancak oradan da bugün itibariyle hala cevap gelmiş değil. Ben size bu tür olaylarda genel olarak verilmiş cevabı belirteyim; Türk Telekom genellikle “alt domainleri kapatamam, ben ancak sitenin tamamını kapatabilirim” şeklinde cevap veriyor.

Sonuç olarak 7 aydır wordpress.com kapalı.

5651 dışı kapatmalarda ne oluyor? İşlem nasıl?

Mesela sizin aleyhinize yayın yapan bir site, fakat kimin tarafından yayın yapıldığını bulamıyorsunuz. Yani bilgisini vermemiş ve muhtemelen yurtdışında bir noktadan yayın yapıyor. Adresi bulamayınca 5651′in 9uncu maddesine göre tebligat yapamıyoruz. Mahkeme de diyor ki, “tebliğ etmeden bana gelemezsin usul böyle”.

O zaman gidip, normal bir mahkemeden kapatma alınıyor ki, bu da her zaman alınamayabilir. Bazı mahkemeler 5651 çıktı ben görevli değilim diyebiliyor.

Diyelim ki kapatma aldınız, TK’ya gönderince “ben 5651 kapsamında gelenleri kapatırım” deyip geri gönderiyor. O zaman siz de tüm ISS’lere tek tek kendiniz gönderiyorsunuz. Bazısını atladıysanız da kapatma tam olmuyor. Özetle uygulama ve aksamaları hepimiz biliyoruz.

Hatırlamak için soruyorum. Ekşisözlük kapatmaları vardı.. Onlar hangi kapsamdaydı?

Avukat Başak Purut : Ekşisözlük kapatmalarından birisi “uyuşturucu maddeye özendirme” şeklindeydi ama bir yanlış anlaşılma sözkonusuydu ve mahkemede çözüldü.

Diğer 2 tanesi ise Adnan Oktar ile ilgiliydi. Bunlardan 2004′de meydana gelen kapatmada, mahkeme 4 başlık için tedbir kararı vermişti. Daha sonra, davayı kazandık ama kesinleşmesine kadar geçecek sürede tedbir devam ediyordu. Bu davada Yargıtay’dan lehimize bu ocak ayında onama çıkınca, o tedbiren kapatılan 4 başlık açıldı.

Bunun haricinde nisan 2007′de yine aynı şahıs nedeniyle kapatma gelmişti. Orada da 2 başlık içinde toplam 2 yazı vardı. Kapatmayı mahkemeye hemen başvurarak kaldırttık. Ama yine de, biz kendimiz mahkeme kararını geniş yorumlayarak 2 başlığı tedbiren (mahkeme aşamasında, tartışmayı başka yöne çekecek yeni bir şeyler yazılmasın diye) kapalı tuttuk. Şimdi yeterince kontrol sağladığımız için onları da açmayı planlıyoruz.

Peki 5651 Uygulamaları Şu anda Ne Durumda?

5651 bildiğiniz gibi katalog suçları kapsıyor. Dediğim gibi diğer kapatmalarda olay hala boşlukta. Benim şahsi fikrim kaos ortamı daha iyidir ve kendi yolunu bulur ama illa uygulama olacaksa, tek elden, yeknesak yani her duruma eşit, uygun düzgün uygulananın sağlanması önemlidir.

Şu anda en önemli sıkıntı kanuni yetersizlik değil. Hatta 5651 çıkmasa da olurdu. Sorun, hakimlerin ve yargı mercilerinin gelen talepleri bilgisizlikten ve teknik yetersizlikten farklı algılayarak, farklı algılamaları.

Adalet Bakanlığının bu konuda bir ihtisas mahkemesi kurması gerektiğini düşünüyorum. Çünkü bu konuda, tüm ülke çapında yeterli sayıda yetişmiş eleman olmadığı gibi, internet sitesi bütün dünyaya yayın yaptığından Türkiye’nin herhangi bir yerindeki herhangi bir mahkemesinden herhangi bir şekilde (haklı ya da haksız) kapatma kararı alınarak, istediğiniz kişiye veya şirkete hayatı zindan edebilirsiniz.

Daha da kötüsü, size bir komplo teorisi yaratayım; YouTube gibi sitelerde ya da Ekşisözlük gibi Web 2.0 uygulamaları için, mesela bir internet Cafe’den girersiniz, yasaklanabilecek türde bir içeriği eklersiniz, site yetkililerinib bundan haberdar olmasına bile gerek kalmadan aynı gün içinde mahkemeye şikayet edip, kapatma çıkarabilirsiniz.

Burada kanun ve hukuk, hak sahibini gözetmekten ziyade “engelleyeyim de, nasıl olursa olsun” şeklinde hareket ediyor. Çünkü bu zihniyet ağır bastığından bu filli durum oluşmuştur.

Bir de çok eleştirilen “Kapatılsa ne olur ki; Yurt dışından ulaşılıyor” durumu var. Bu ko nuda ne düşünüyorsunuz?

Her mahkeme kendi ülkesinin yargı düzenlemeleri çerçevesinde karar alır. Bir Türk mahkemesinin kapatma kararı, yabancı bir ülkede en fazla kendi konsolosluğunun bu siteye girmesini engelleyebilir. Sonuçta devekuşu gibi başını kuma gömmekten başka bir şey değil. Bir örnek, biz önderimizi, diğer halkların benimsediğinden fazla benimsemişiz. Birisi hakaret ediyor. Kapatılıyor. Evet bizim görmemizi engelliyoruz ama dışarıdan engelleyemiyoruz. Bunun esprisi nerde?

Evet ama bu da bir sorun. Sizin öneriniz nedir?

Onun yerine, o yabancı site ile iletişime geçilip, ilgili içeriğin kaldırılması talep edilsin. Kaldırmıyorsa da kalsın.. Çünkü Türkler de aynı imkanı kullanıp mesela Yunanistana hakaret ediyor. Ne oluyor?

Kapatmalar Hangi Kanunlardan Oluyor?

FSEK ek madde 4 – fikir sanat eserlerine muhalefetten

- MP3
- Podcast nedeniyle digitürk yayınları (maç vs)
- site içeriğinin aynen kopyalanması
- film (beyaz )
gibi içerik bulunan siteler kapattırılıyor.

TMK 24.maddesi (bence 5651 9.cu maddesi nedeniyle tedbir uygulaması kaldırılmalı) nedeniyle kapatmalar var.

24.madde kişilik haklarının engellenmesi. Bütün alanlarda bunun karşılığı var. Mesela evinizde bir şey oluyorsa, ilgili kişiye yaklaşma yasağı verilir. Ya da gazetede yayınlanıyorsa, yazı dizisi kalkar.

Ama İnternet olduğunda durum böyle değil. Özel madde var, burada tazminat talep edilmesi TMK 24 diğer mahkemeler ait olmakla birlikte internette mevcut yazı ya da görüntünün kaldırılması için sulh ceza mahkemesine başvurulması lazım. Sebebi basın kanunundan farklı olarak, 5651 9. maddesi sadece tekzip içermez çünkü hadise devam etmektedir ve mahkemenin 5651 çerçevesinde verdiği kaldırma kararı üst mahkemenin verdiği kararla geri dönülmez şekilde kesinleşir. Gazete geri dönemez o nedenle tekzip ve ilerideki yazi için tedbir alınır. Ama internette maddenin içeriği farklı; hem cevap hakkı hem içerik kaldırılıyor ve geri dönülüyor.

Etiketler: , ,

Yorumla

Not: Yorumunuz yönetici tarafından onaylandıktan sonra yayımlanacaktır. Yayımlanmadı diyerek tekrar mesaj göndermeyin.